به چه دلیل خداوند آمر به معروف را هم‌ردیف پیامبران قرار داده؟/ عاقبت قاتل آمر به معروف از منظر قرآن

خبرگزاری فارس- گروه قرآن و فعالیت‌های دینی: موضوع امر به معروف و نهی از منکر یکی از بحث‌های داغ این روز‌های جامعه هست که متأسفانه هرچند وقت یک‌دفعه اخبار تلخی مبنی بر ضرب و شتم و یا شهادت آمران به معروف به گوش می‌رسد.

ازبرای آگاهی از نظر قرآن کریم درمورد موضوع امر به معروف و برخورد با آمران به معروف به سراغ قرآن کریم رفتیم و به آیات ۲۱ و ۲۲ سوره مبارکه آل‌عمران رسیدیم.

خداوند درون آیه ۲۱ سوره مبارکه آل‌عمران صراحتاً کسانی که آمران به معروف را می‌کشند به عذابی دردناک بشارت داده و درون آیه پس می‌فرماید: این‌ها اعمالشان درون دنیا و آخرت تباه شده هست.

به این آیات توجه کنید

إِنَّ الَّذِینَ یَکْفُرُونَ بَِایَتِ اللَّهِ وَیَقْتُلُونَ الْنَّبِیِّینَ بِغَیْرِ حَقٍّ وَ یَقْتُلُونَ الَّذِینَ یَأمُرُونَ بِالْقِسْطِ مِنَ الْنَّاسِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ أَلِیمٍ‏(آل‌عمران ۲۱)

أُولَئِکَ الَّذِینَ حَبِطَتْ أَعْمَلُهُمْ فِى الْدُّنْیَا وَالْأَخِرَةِ وَمَا لَهُمْ مِّنْ نَّصِرینَ‏ (آل‌عمران ۲۲)

ترجمه

براستى کسانى که به آیات خداوند کفر مى‏‌ورزند و پیامبران را به ناحق مى‏‌کشند و کسانى از مردم را که فرمان به عدالت مى‏‌دهند، مى‏‌کشند، پس آنان را به عذابى دردناک بشارت ده.(۲۱)
آنان کسانى هستند که اعمالشان درون دنیا و آخرت تباه شده و هیچ یاورانى براى آنها نیست.(۲۲)

درون آیه اول آمران به عدالت و دعوت‌کنندگان به معروف و حق درون ردیف پیامبران شمرده شده‌اند و کفر به خداوند و کشتن پیامبران و کشتن این‌شکل افراد درون یک سطح قرار گرفته هست و این آخر اهتمام اسلام را به مسأله بسط عدالت درون اجتماع روشن مى‌سازد.

مجازات خداوند ازبرای قاتل آمران به معروف

از آیه دوم شدت مجازات کسانى که کار به قتل چنین مردم صالحى بکنند به خوبى روشن مى‌شود، چون سابقاً گفته‌ایم حبط درمورد همه گناهان نیست بلکه درون مورد گناهان شدیدى هست که اعمال نیک را نیز از میان می‌برد و از همه گذشته نفى شفاعت از این اشخاص نشانه دیگرى بر شدت گناه آنها هست.

قصد از «بغیر حق » این نیست که مى‌توان پیامبران را به حق کشت بلکه قصد این هست که قتل پیامبران همیشه به غیر حق و ظالمانه بوده هست و به اصطلاح بغیر حق قید توضیحى هست که براى تأکید آمده.

از جمله «فبشرهم بعذاب الیم» (آنها را به عذاب شدید بشارت بده ) استفاده کردن مى‌شود که کافران معاصر پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) نیز مشمول این آیه بوده‌اند درون حالى که مى‌دانیم آنها قاتل هیچ یک از انبیاء نبوده‌اند و این به خاطر آن هست که هر کس راضى به برنامه و مکتب و اعمال جمعیتى باشد درون اعمال نیک و بد آنها سهیم هست و چون این دسته از کفار (مخصوصاً یهود) نسبت به برنامه‌هاى پیشینیان خود و اعمال خلاف آنها دشوار وفادار بودند مشمول سرنوشت آنها خواهند بود.

کلمه «بشارت» درون اصل به معنى خبرهاى نشاط‌انگیز هست که اثر آن درون بشره و صورت انسان آشکار مى‌گردد، به کار بردن کلمه بشارت درون مورد عذاب درون این آیه و بعضى دیگر از آیات قرآن درون واقع یک نوع تهدید و استهزاء به افکار گنهکاران محسوب مى‌شود و این شبیه سخنى هست که درون میان ما نیز متداول هست که درصورتیکه کسى کار بدى را انجام داد درون مقام تهدید و استهزاء به وی می‌گوییم مزد و پاداش تو را خواهیم داد!.

قاتلان پیامبران و آمران به معروف درون قیامت عذابشان از همه شدید‌تر هست

درون حدیثى از ابوعبیده جراح مى‌خوانیم که مى‌گوید: از رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ) پرسیدم کدامیک از مردم عذابش درون روز قیامت از همه شدیدتر هست ؟

فرمود: «کسى که پیامبرى را به قتل برساند یا مردى را که امر به معروف و نهى از منکر مى‌کند، سپس این آیه را تلاوت فرمود: و یقتلون النبیین بغیر حق و یقتلون الذین یامرون بالقسط من الناس». سپس افزود: اى ابا عبیده ! بنى اسرائیل ۴۳ پیامبر را درون شروع روز درون یک ساعت کشتند، درون این حال ۱۱۲ نفر از عابدان بنى‌اسرائیل قیام کردند و قاتلین را امر به معروف و نهى از منکر کردند، آنها نیز درون همان روز کشته شدند، و این همان هست که خداوند مى‌فرماید: فبشرهم بعذاب الیم.

درون تفسیر کبیر و مجمع‏‌البیان و قرطبى مى‏‌خوانیم: بنى‏‌اسرائیل درون اول روز آن هم درون یک ساعت، چهل و سه نفر از پیامبران الهى و یکصد و دوازده نفر از آمران به معروف را به شهادت رساندند.

البتّه ناگفته پیداست که درون وقت پیامبر اسلام صلى الله علیه و آله گروهى که انبیا را شهید کنند نبودند، ولى چون زنده‏‌ها به کار نیاکان خود راضى بودند، خداوند درون این آیه، کسانى را که به خاطر رضایت قلبى، شریک جرم نیاکان هستند، با خطاب «بشّرهم» مورد انتقاد و تهدید قرار داده هست.

دلایل ستایش خدا از آمران به معروف

سؤال: از شرایط وجوب امر به معروف و نهى از منکر آن هست که خطرى درون کار نباشد، ولى درون این آیه از کسانى که براى نهى از منکر تا پاى جان ایستاده‏‌اند، ستایش شده هست، علّت چیست؟

ویّلاً: شرایط افراد و نوع معروف و منکر تفاوت مى‏‌کند؛ گاهى منکر، حکومت یزید هست که امام حسین‏ علیه‌السلام براى نهى از آن به کربلا مى‏‌رود و شهید مى‏‌شود، مى‏‌فرماید: هدف من از این حرکت و قیام، امر به معروف و نهى از منکر هست، امّا گاهى منکر درون این حدّ نیست، بلکه گناهى هست که باید میان خطر و مفسده‏ گناه و از دست ‏دادن مال و جان و آبرو مقایسه و با توجّه به اهمیّت و اولویّت عمل کرد.

ثانیاً: شاید مراد از کسانى که درون این آیه مورد ستایش قرار گرفته‏‌اند آنهایى باشند که خود پیش‏‌بینى شهادت نمى‏‌کردند، ولى ستمکاران آنان را به شهادت رساندند.

پیام‌ها

از اعتقادات انحرافى و کفرآمیز، اعمال خطرناکى همانند قتل و کشتار انبیاء سر مى‏‌زند. «یکفرون بآیات اللّه ویقتلون النبیین…»

درون شرایطى، اظهار حقّ لازم هست؛ درصورتیکه چه به قیمت شهادت انبیاء و اولیا باشد.

دشمنان براى حق‏‌پوشى، دست به کشتن پیامبران مى‏‌زنند. «یقتلون النبیّین»

گاهى طاغوت‏‌ها براى کشتن فرزانگان با تبلیغات و شایعات و توجیهات، کار خود را حقّ جلوه مى‏‌دهند. «بغیر حقّ»

نام کسانى که به عدالت دعوت مى‌‏کنند و آمرین به معروف و ناهیان از منکر، درون ردیف انبیا برده شده هست. لذا کیفر قاتلان آنان نیز همچون قاتلان پیامبران هست. «فبشرهم بعذاب الیم»

منبع: تفاسیر المیزان و نور

انتهای پیام/

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *